Psikolog ve Psikiyatrist

Psikolog ve psikiyatristin görev tanımları Avrupa'da ve Amerika'da son derece açıkken, ülkemizde yasal düzenlemelerin yapılmamış olması itibariyle ciddi boşluklar var.

Psikoloji ve psikiyatri ortak elemanları olan ama temelde birbirinden tamamen farklı eğitimler gerektiren dolayısıyla da farklı çalışma alanlarına sahip iki meslektir. Psikiyatristler tıp fakültesi mezunu olup tüm diğer doktorlarla aynı eğitimi alırlar ve sonrasında psikiyatri uzmanlığı eğitiminden geçerler. Bu süreçte psikiyatrik sorunlar hakkında donanım kazanırlar ve eğitimlerinin odak noktası özellikle ilaçlardır. Genel bir terapi eğitimi almakla beraber bu eğitim kısıtlı ve psikoterapi için yetersizdir. Psikoterapi yapmak isteyen bir psikiyatristin dışarıdan eğitimler alması, süpervizyon altında çalışmalar yapması gerekir. Günümüzde psikoterapi eğitimlerini alarak bu hizmeti de veren pek çok yetkin psikiyatrist var ancak daha büyük bir çoğunluk ilaçla tedavi hizmeti vermeyi tercih ediyor ki bu da bazı sorunlar için çok önemli bir unsur. Bunun yanında sorunların tespit edilmesi için gerekli araçlar olan psikolojik testler konusunda ekstra bir eğitim almazlar ancak kendileri dilerlerse bu eğitimleri dışarıdan tamamlayabilirler.

Psikologlar ise üniversitelerin dört yıllık psikoloji bölümlerinden mezun olurlar. Bu dört yıllık eğitim genel bir eğitimdir. Lisans mezunu psikologlar anaokulu, özel eğitim merkezi, diyaliz merkezi, huzur evi gibi yerlerde gerekli donanımı kazanarak çalışabilirler. Bir terapi merkezinde ya da hastanede çalışmak isteyen bir psikologun ise klinik psikoloji yüksek lisansı yapması tercih edilir. Ancak ülkemizde yüksek lisansı koşul kılan herhangi bir yasa olmadığından psikologlar dışarıdan aldıkları eğitimlerle kendilerini geliştirerek psikoterapist olarak çalışmaktadırlar. Bu şekilde uzun yıllardır çalışan ve son derece yetkin psikologlar bulunmakla birlikte gündemdeki yasa önerisi yüksek lisansın koşul kılınması yönündedir. Avrupa'da ve Amerika'da da işleyiş benzerdir, yüksek lisans şart kılınır.

Klinik psikoloji eğitimi belli bir yaklaşım çerçevesinde psikoterapi tekniklerinin öğrenilmesi, uygulamalarının yapılması, sorunların a'dan z'ye öğrenilmesi ve teşhis yetkinliğinin kazanılması aşamalarını içerir. Bu eğitimi bitiren bir psikolog klinik/uzman klinik psikolog ünvanını alır ve psikoterapi yapabilir, teşhis koyabilir hale gelir. Ayrıca çeşitli psikolojik testlerin de uygulayıcısı ve yorumlayıcısı olur. Tedavinin gidişatı gereği ilaç kullanılması gereken durumlar olabilir. Böyle durumlarda psikiyatristlerle iş birliği yapılır ve ilaç+psikoterapi beraber yürütülür.

Tabi ki ne psikologun ne de psikiyatristin eğitimi okuldan sonra sona ermez. Güncel bilgilere ulaşmak, eğitimlere devam etmek ve süpervizyonları bırakmamak çok önemlidir.

Psikolog mu yoksa psikiyatrist mi sorusunun ise net bir cevabı yok. Eğer bu adımı atmaya karar verdiyseniz gideceğiniz uzmanı çok iyi araştırmanızı tavsiye ederim. Terapistinizin ya da doktorunuzun bütün eğitimlerini ve yetkinliklerini öğrenmek hakkınızdır. Araştırmalar göstermektedir ki psikoterapi ya da psikoterapi+ilaç yaklaşımı en sıklıkla işe yarayan yaklaşımdır. Bu nedenle iyi bir psikologla yola başlayıp gerekirse onun tavsiyesiyle psikiyatriste yani ilaca yönelmeyi tercih edebilirsiniz. Dünyada genel yaklaşım budur.